REKLAMI KAPAT
  • 6.8741 TL
  • 7.7564 TL
  • 8.6619 TL
KOCAELİ 30°

Binalarınızın Deprem Performans Reçetesi!

25 Mayıs 2020 Pazartesi - 23:46

Öncelikle Sözlerime başlamadan önce herkesin Ramazan Bayramını kutlamak isterim. Umarım Virüsün etkisini biraz azalttığı bu günler devam eder ve tamamen ülkemiz de ve dünya da yok olur ve bizlerde sevdiklerimizle büyük küçük herkes kucaklaşma fırsatı buluruz.

                    Önceki yazılarımı okuma fırsatı bulanların bildiği üzere şimdiye kadar yazılarım da hep deprem konusunu işledim, deprem tehlikesi, deprem riski , binalarımızın kaç şiddetinde depreme dayanıklı olduğu gibi konu başlıklı yazılarım oldu. Ama hep vurguladığım bir şey var, binalarımızın kullanım amacına uygun olarak bir takım deprem performans kriterlerini sağlaması gerektiği olduğudur. Bir takım tanımlardan bahsetmeden önce en önemli bilmeniz gereken konu ise binalarınızın Sağlamlığı konusunda bilgi sahibi olmak için bir analiz yaptırmak istiyorsanız kesinlikle Uzman bir İnşaat Mühendisine başvurmanız gerektiğidir, Bu iş Biz İnşaat Mühendislerinin işidir.

                    Önceki yazımda deprem yer hareketinden ve tasarım deprem kuvvetlerinden bahsetmiştim, buna göre konutlarda analiz için  standart deprem tasarım sınıfı olan DD2 Deprem Düzeyi yani  50 Yılda aşılma olasılığı %10 olan deprem büyüklüğüne göre tasarım yapıyoruz. Gelelim Bina Performans Düzeyleri. Daha öncede bahsettiğim gibi , binalarınızın birtakım deprem kuvvetleri etkisi altında birtakım öngörülen hasarlar alabilir. Bunlar binanın kullanım amacına göre, gerçekleşen depremin büyüklüğüne göre ya da tasarım deprem düzeyine göre, farklılıklar oluşturuyor, işte bu farklılıklar bizim Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinde aşağıda anlattığım gibi tanımlanmış.

-Kesintisiz Kullanım (KK) Performans Düzeyi

Bu Performans Düzeyi, bina taşıyıcı sistem elemanlarında yapısal hasarın meydana gelmediği veya hasarın ihmal edilebilir ölçüde kaldığı duruma karşı gelmektedir.

-Sınırlı Hasar (SH) Performans Düzeyi

Bu Performans Düzeyi , bina taşıyıcı sistem elemanlarında sınırlı düzeyde hasarın meydana geldiği , diğer deyişle doğrusal olmayan davranışın sınırlı kaldığı hasar düzeyine karşı gelmektedir.

-Kontrollü Hasar (KH) Performans Düzeyi

Bu Performans Düzeyi, can güvenliğini sağlamak üzere bina taşıyıcı sistem elemanlarında çok ağır olmayan ve çoğunlukla onarılması mümkün olan hasar düzeyine karşı gelmektedir.

-Göçmenin Önlenmesi (GÖ) Performans Düzeyi

Bu Performans Düzeyi, bina taşıyıcı sistem elemanlarında ileri düzeyde ağır hasarın meydana geldiği göçme öncesi duruma karşı gelmektedir. Binanın kısmen ya da tamamen göçmesi önlenmiştir.

                    Binamızı sağlam olup olmadığını analiz ettiğimiz de sonuç çıktısı olarak yukarıdaki performans hedeflerinden biri olacaktır ve binanın kullanım amacına göre  binanın kullanılıp kullanılmayacağı yahut güçlendirilmesi gerekip gerekmediği kararı alınır. Örneklemek gerekir ise, içinde yaşadığımız konut tipi yapıların performans analizi yaptığımızda DD2 Deprem Düzeyinde en az Kontrollü Hasar Performans Düzeyini sağlaması gerekir. Diyelim ki binamızı analiz ettik, DD2 Deprem Düzeyinde Göçmenin Önlenmesi Performans Düzeyi çıktı, bu sefer de binamızı performans hedefi minimum Kontrollü Hasar Performans Düzeyi çıkacak şekilde güçlendirmemiz gerekir. Bu yazdığım örnekleme ile aslında bugün günümüzde içinde yaşadığımız konutların mevcut durumunu açıklamak istedim. Binalarımızı analiz ettiğimiz de çıkacak sonucun yapılarımızın güçlendirme gerektiği olasılığı çok fazla. Bizde güvenli yapılarda yaşamaya devam etmek istiyorsak  bu uyarıma herkesin azami kulak vermesi gerekir.

 

Peki, performans analizi yapabilmek için hangi çalışmalara ihtiyacımız var?

 

  1. DD2 Deprem yüzeyine göre yapımıza gelecek deprem kuvvetlerini öğrenebilmemiz için Yapının bulunduğu konumu enlem ve boylam olarak bilmemiz gerekiyor, ayrıca zemin etüdü yapılarak zemin sınıfının belirlenmesi
  2. Yapımızın taşıyıcı sistem elemanlarının tespit edilmesi gerekiyor. Bunun için yapının projeleri var ise projelerinin mevcut hali ile uyumlu olup olmadığının belirlenmesi buna göre de yapılacak çalışmalara karar veriliyor.
  3. Yapımız Yığma ise , Yığma duvarın tuğla cinsinin tespiti ve detaylı statik röleve hazırlanması gerekir.
  4. Yapımız betonarme ise, birtakım malzeme testlerinin yapılması gerekiyor.

Bu testler, minimum düzeyde ne kadar olduğu merak ediyorsanız ; bir kat da  tek daireli yahut çift daireli bir konut binası için; taşıyıcı elemanlarının mukavemet tespiti için kolon yahut perdelerden toplamda en az  3 adet karot alınması gerekir.

 Kolon  ve kirişlerdeki donatıların tespiti için; kirişlerde 1 adet ,  toplam kolon ve perdelerin 1 er adet den az olmamak kaydı ile  en az  %5 inden pas payının sıyrılarak donatılarının tespit edilmesi gerekir.

Sıyırma yapılmayan kolon ve perdelerin de %20 sinden de röntgen cihazı olarak tarif edebileceğimiz (ferroscan  cihazı ) ile donatı tespiti edilmesi gerekir.

 

  1. Çelik yahut ahşap yapılar da da taşıyıcı elemanların kalınlık ve mukavemet testlerinin yapılması gerekir.

 

                   Bu çalışmaları yukarıda mümkün olduğu kadar basite indirgeyerek anlatmaya çalıştım. Bu çalışmalar bize analizin yapılabilmesi için ilk girdileri oluşturuyor. Yapının taşıyıcı elemanlarının malzemelerinin mevcut durumu hakkında bilgi veriyor. Sonrasında uzman inşaat mühendisinin bu verilerden de yararlanarak birtakım hesaplamalar sonucunda analiz tamamlanır ve yukarıda bahsettiğim performans düzeyleri ortaya çıkar. Bu analizlerin yapılabilmesi için muhakkak uzman bir inşaat mühendisine başvurmanız gerekir. Bunu özellikle vurguluyorum ki bu konuda toplum içinde yanlış bilgiler yahut algılar var ise düzelsin. Ben de profesyonel iş hayatımda bu performans analizlerini profesyonel olarak hizmetini veren bir firma sahibi uzman mühendis olarak devam ediyorum. Yardım ve daha detaylı bilgi edinmek isterseniz tarafıma ulaşabilirsiniz.

 

                    Sözlerime burada nokta koymadan önce sevdiklerimizle daha nice bayramlara erişmek dileğimi de sizlerle paylaşıyorum.

 

Sevgilerimle…

 

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARIN TÜM YAZILARI

KÖŞE YAZARLARI

ANKET