Asgari ücret 5 bin TL’yi geçecek
Milyonlarca çalışanın merakla beklediği asgari ücret zammında rakamlar netleşti. Hükümet tarafından gelen peş peşe açıklamalar ise beklentileri yükseltti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, doğrudan yaklaşık 8 milyon çalışanı, dolaylı olarak da tüm vatandaşları ilgilendiren asgari ücrette yapılacak artış konusunda işin taraflarıyla toplantı yapacak. Asgari ücret zammında yüzde 10-20 oranları ön plana çıkarken, 750 liraya yakın olan SGK priminin devlet tarafından karşılanarak bu tutarın asgari ücrete dâhil edilerek 5 bin liraya çıkarılması da seçenekler arasında bulunuyor. Peki asgari ücrete ne kadar zam gelecek? Asgari ücrete Temmuz’da zam geliyor mu?
Milyonlarca kişi asgari ücrete yapılacak olan zamma odaklandı. Arka arkaya gelen açıklamalar beklentileri yükseltti. Yüzde 10'luk zamma göre net asgari ücret 4678,3 lira (brüt 5505,4 lira), yüzde 20'lik zamma göre de 5103,6 lira (brüt 6004,8 lira)olacak. Yeni asgari ücretle birlikte çalışma ve sosyal güvenlikte birçok ödeme kalemi yeniden belirlenecek, en düşük aylık ihbar, kıdem tazminatı, emzirme yardımı da artacak. Peki asgari ücrete ne kadar zam yapılacak? Temmuz’da asgari ücrete zam gelecek mi? İşte tüm detaylar…
Temmuz ayında asgari ücretin artmasıyla kıdem tazminatları son brüt maaş üzerinden hesaplanacak. İşten ayrılanlar için hesaplamada yeni asgari ücretin brüt rakamı geçerli olacak. Asgari ücret bütün iş kollarını kapsayacak şekilde belirleniyor, işveren bu ücretin altında ödeme yapamıyor.
Asgari ücret bir insanın en temel ihtiyaçları olan yiyecek, barınma, ısınma, giyecek gibi ihtiyaçlarını karşılaması için alınan en düşük ücrettir. Asgari ücret her yıl ülke ekonomisi, gerçekleşen ve hedef enflasyon, yaşam maliyeti, refah payı gibi parametreler de göz önüne alınarak belirlenir. Asgari ücret zammı Ocak ayında yüzde 50,5 artışla brüt 5004 lira (net 4253 lira) olmuştu.
Temmuz ayında yapılacak ara zam oranı üzerinde çalışmalar geçen hafta başladı. Artışta 4 Temmuz'da açıklanacak Haziran ayı enflasyonu ile birlikte ortaya çıkacak 6 aylık zam oranı belirleyici olacak. Henüz net olmamakla beraber beklenti yüzde 10-20 Aralığında olacağı yönünde. Temmuz ayında yüzde 20 artışa gidilmesi durumunda asgari ücret brüt 6004 lira olacak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın teklifi üzerine Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplanıp yeni asgari ücreti her zaman belirleyebilir. Bu ister yıllık ister aylık belirleyebilir. Bunun üst sınırı iki yıllıktır. Ücret belirlenirken ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durum, ücretliler geçinme indeksleri, geçim şartlarını da göz önünde bulundurulur.
Asgari ücretin ödenmesinde işveren tarafından işçiye ödenen ek ücretler ve sosyal yardımlar dikkate alınmıyor.
Yılın başında asgari ücrette gelir vergisi kaldırıldı. Brüt asgari ücrette 760 lira prim kesintisi bulunuyor. İşveren açısından da 876 liralık prim maliyeti bulunuyor. Asgari ücrete ara zam durumunda işverene prim desteği de değerlendiriliyor. SGK priminin devlet tarafından karşılanarak bu tutarın asgari ücrete eklenmesi yönünde. Bu formülle de asgari ücret 5 bin lirayı geçecek.
Asgari ücret artışı, işverenlerden Genel Sağlık Sigortalılar'a, isteğe bağlı sigortalılardan evde tarhana yapan bayanlara, işsizlik sigortası alanlardan yurtiçi ve yurtdışı borçlanma yapanlara kadar birçok kişiyi etkiliyor. Asgari ücretlinin kıdem ve ihbar tazminatı tutarları artacak. İşsizlik ödeneği ile kısa çalışma ödeneğinin tavanı artacak.
Asgari ücret, bütün iş kollarını kapsayacak şekilde belirleniyor. İş kollarına, işçinin yaşına göre ayırım söz konusu değil. Linyit, taşkömürü çıkarılan işyerlerinde, yer altında çalışan işçilere ödenecek asgari ücret de normal asgari ücretin iki katından az olamaz.
Ücretin, bir günlük olarak belirlenmesi esastır. Aylık, haftalık, saat başına, parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen durumlarda gerekli ayarlamalar buna göre yapılıyor. Saatlik ücret aylık 30 iş günü üzerinden hesaplanır. Haftada 1 gün yasal bağlamda zorunlu ücretli izin ve 45 saatlik haftalık standart çalışma saati vardır. Haftalık çalışma saati haftanın diğer günlerine yayıldığında günlük mesai 7.50 saattir.
Sadece İş Kanunu kapsamında olanlara değil, deniz-basın iş kanunları ile Borçlar Kanunu'na tabi olarak çalışan işçilere de ödenecek ücret asgari ücretin altında olamaz.