Büyükakın’dan ulaşımda radikal çıkış: “Tek çözüm toplu taşıma”

UITP Avrasya Konferansı 2025’in açılışında konuşan Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, kent içi ulaşımda tek çıkış yolunun toplu taşıma olduğunu vurgulayarak, planlama anlayışının köklü şekilde değişmesi gerektiğini söyledi. Raylı sistemlerin payını artırma hedefini açıklayan Büyükakın, dijitalleşme, yapay zeka ve lojistik yönetimine dikkat çekti.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve UlaşımPark ev sahipliğinde düzenlenen UITP Avrasya Konferansı 2025, Kocaeli Kongre Merkezi’nde başladı. Açılış konuşmasını yapan Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, kent içi ulaşımda en doğru çözümün toplu taşıma olduğunu vurgulayarak, planlama anlayışının kökten değişmesi gerektiğini söyledi.

“Planlamada bugünü kurtaran ama yarını kilitleyen anlayışı terk etmeliyiz” diyen Büyükakın, raylı sistemlerin toplu taşıma içindeki payını iki katına çıkardıklarını, hedefin ise yüzde 35 olduğunu açıkladı.

“Yolları dört kat genişletme şansımız yok”

2014 yılında hazırlanan Ulaşım Master Planı’na dikkat çeken Büyükakın, 2035’te günlük yolculuk sayısının 8 milyona çıkacağını belirterek, “Bu yükü ne yolları genişleterek ne de bireysel araçla taşıyabiliriz. En verimli çözüm toplu taşımadır” dedi.

Sadece bugün değil, yarın da planlanmalı

Viyadük, battı-çıktı ve şerit genişletmelerinin geçici çözümler olduğuna işaret eden Büyükakın, şehirlerin ulaşım bazlı planlanması gerektiğini vurguladı. “Bugün yapılan her yanlış uygulama, yarın daha büyük bir krize dönüşüyor” ifadelerini kullandı.

Anayasal düzenleme çağrısı

Başkan Büyükakın, imar ve ulaşım planlamalarının anayasal düzeyde sınırlandırılması gerektiğini savunarak, tek-çift plaka uygulaması, şehir merkezlerinde yüksek park ücretleri ve trafiğe çıkış saatleri gibi önlemlerin tartışılması gerektiğini dile getirdi.

Yapay zeka ve dijitalleşme vurgusu

Toplu taşımada dijitalleşmenin önemine değinen Büyükakın, yapay zeka destekli sistemlerle trafik ve operasyon yönetiminin daha verimli hale getirilebileceğini söyledi. Sensörlü trafik ışıklarının bu dönüşümün ilk örneklerinden biri olduğunu belirtti.

“Lojistiği yönetmeden ulaşımı yönetemezsiniz”

Kocaeli’ye her gün yaklaşık 200 bin kamyonun giriş yaptığını hatırlatan Büyükakın, lojistik hareketin kontrol altına alınmadan toplu taşımada kalıcı çözüm üretilemeyeceğini ifade etti.

Kooperatiflere ortak havuz önerisi

Büyükakın, toplu taşıma kooperatiflerine de çağrıda bulunarak Almanya’nın Münih kentindeki modeli örnek gösterdi. “Ücretlendirmeyi belediye yapsın, kooperatifler hizmet satsın. Finansal yük kamuda olsun” diyen Büyükakın, bunun için yasal düzenleme gerektiğini vurguladı.

Konferansta, sürdürülebilir ulaşım, raylı sistemler, temiz enerji araçları ve dijital çözümler, uluslararası katılımcılar tarafından iki gün boyunca ele alınacak.