TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası’ndan 17 Ağustos’un 26. Yılında Uyarı: “Depremler Değil, İhmal Öldürüyor”

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, 17 Ağustos Marmara Depremi’nin 26. yıl dönümünde yaptığı açıklamada, geçen yıllara rağmen depreme hazırlık konusunda yeterli ilerleme kaydedilmediğini belirterek, “Afetler önlenebilir, yeter ki bilim ışığında hareket edilsin” çağrısında bulundu.

Türkiye tarihinin en büyük felaketlerinden biri olan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 26. yıl dönümünde, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu ülke genelinde eş zamanlı bir basın açıklaması yaptı. Oda, “Depremler Değil, İhmal Öldürüyor” başlığıyla yayımladığı bildiride, Türkiye’nin deprem gerçeğine rağmen hâlâ güvenli şehirler ve sağlam yapılar konusunda yeterli adım atılmadığını vurguladı.

“26 yıl sonra hâlâ aynı endişe”
Açıklamada, Marmara Depremi’nin ardından geçen 26 yıla rağmen, başta İstanbul olmak üzere Marmara bölgesinde deprem endişesinin sürdüğü ifade edildi. 23 Nisan 2025’te Silivri açıklarında meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki depremin, kentin depreme hazır olup olmadığı sorusunu yeniden gündeme getirdiği belirtildi.

“6 milyon riskli yapı var”
Oda, resmi raporlara göre Türkiye’de 6 milyon civarında yapının deprem riski taşıdığını, ancak hangilerinin riskli olduğuna dair net bir tespit bulunmadığını kaydetti. Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı’na göre bu yapıların 2017 yılına kadar belirlenip gerekli önlemlerin alınması gerektiği, ancak bu hedefin gerçekleşmediği hatırlatıldı.

Kentsel dönüşümde yavaş ilerleme
2012 yılında başlayan kentsel dönüşüm çalışmalarında, riskli yapıların yalnızca yüzde 4’ünün yenilendiğine dikkat çekilen açıklamada, dönüşüm projelerinin çoğunlukla rant değeri yüksek bölgelerde yoğunlaştığı, yüksek riskli alanlarda ise yeterli çalışma yapılmadığı belirtildi.

6 Şubat depremleri örneği
Açıklamada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin, yıllardır alınmayan önlemlerin acı sonucunu gözler önüne serdiği ifade edilerek, resmi rakamlara göre 50 binden fazla can kaybı, 40 bin yıkılan bina ve 200 binden fazla ağır hasarlı bina olduğuna dikkat çekildi.

“Afetler önlenebilir”
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, depremin doğal bir olay, afete dönüşmesinin ise insan kaynaklı olduğunun altını çizerek, “Bilimsel bilgi ışığında hareket edildiğinde depremler felakete dönüşmez, can ve mal kaybı yaşanmaz” ifadelerine yer verdi. Oda, tüm siyasi iradeye, yerel yönetimlere ve ilgili kurumlara “insanı önceleyen bir kentleşme ve yapılaşma anlayışı” benimsemeleri çağrısında bulunarak, yapı denetiminin kamusal bir hizmet olarak yeniden örgütlenmesi ve meslek odalarının sürece dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.