19 Kasım 2024
08:22
Sıra ikinci aşamada... Kirada yeni dönem başladı!
7 milyonun üzerinde kiracıyı yakından ilgilendiren uygulama 4 Kasım’da devreye girdi. Artık kira sözleşmeleri e-Devlet üzerinden yapılabilecek. Edinilen bilgilere göre, uygulamada ikinci aşamaya yıl sonunda geçilecek. Düzenlemenin devamında, emlak danışmanları ve yetki verilen kişiler, sözleşme hazırlama ve tarafların (taşınmaz sahibi ve kiracı) onayına sunma rolü ile sürece dahil olacak.
Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasına ilişkin hizmet geçtiğimiz günlerde kullanıma açıldı. Fahiş zam baskısından vergi kaybına, davalardaki kira tespitinden kaçak kiralamaya kadar birçok alanda etkili olacak dijital kira sözleşmesinin avantajları ele alındı. Gayrimenkul hukuku uzmanı avukat Ali Güvenç Kiraz değerlendirdi. Sistemin şu an için zorunlu olmadığını, mal sahibi ve kiracıların tercihine bırakıldığını, önümüzdeki dönemde ise zorunlu hale gelmesinin beklendiğini belirten Kiraz, öne çıkan avantajları şöyle anlattı:
TARAFLAR BİR ARAYA GELMEK ZORUNDA DEĞİL
Kira sözleşmeleri temelde yazılı olmak zorunda değil. Ancak hem kiracının temel hizmetleri alabilmesi hem de tarafların hak ve sorumluluklarını belirlemesi açısından yazılı yapılmasını şiddetle tavsiye ediyoruz. Bu noktada e-Devlet sistemi üzerinden kira sözleşmesi yapılması ile birlikte mal sahibinin veya kiracının fiziken bir araya gelmeden de sözleşme yapabilme imkânı oldu. Örneğin; bir gurbetçi vatandaşımızın Türkiye’deki evini Türkiye’ye gelmeden, herhangi bir kişiye de vekalet vermeden e-Devlet sistemi üzerinden kiraya verebilecek. Zaman ve belge maliyeti olmadan devlet platformunda sözleşme oluşturacak. Ayrıca vatandaşlar, kurumlara kira sözleşmelerini iletme yükünden de kurtaracak.
Gelir İdaresi Başkanlığı kira gelirini beyan etmeyen ev sahiplerinin peşinde. Bunların tespiti için önemli adımlar da atıldı. Kira sözleşmesinin e-Devlet’te taşınması bu alanda atılan en önemli adımlardan biri oldu. Ülkemizde konut ve işyeri kiralamalarının yüzde 20-25’i ya hiç kira sözleşmesi imzalanmadan ya da düşük kira sözleşmesi kontratı şeklinde düzenleniyor. Mal sahipleri kirayı genelde elden alarak vergi kaybına sebebiyet veriyor. Yine çift kontrat dediğimiz, kiracı ile düşük bedelli kontrat yapılması ama ikinci bir kontrat ile daha fazla kira bedeli alınarak bakanlığa düşük bedelli kontrat beyan edilerek vergi kaybına sebebiyet verildiği de biliniyor. Uygulamanın zorunlu olmasıyla bunların önlenmesi planlanıyor.
FAHİŞ ZAM BASKISI OLMAYACAK
Kira sözleşmesinin yapılmadığı, ödemelerin elden olduğu sistem vergi kaybının yanında kiracılar açısında da birçok risk barındırıyor. Kira sözleşmesi imzalanmayan örneklerde kiracı adeta mal sahibine mahkum oluyor. Elektrik, su, doğalgaz gibi abonelikleri kendi adına yaptırıp açtıramadığı gibi kira artış döneminde yasal oranın üzerinde zam taleplerine razı geliyor. Ancak sözleşme e-Devlet üzerinden olursa hem temel hizmetler kolayca alınabilecek, hem de ev sahibinin yasal oranın üzerinde zam talep etme baskısı ortadan kalkacak. Ya da istediğinde dava sürecinde kiracı lehine belge oluşacak.
kaynak: CNN
Güncelleme:
19 Kasım 2024 08:30
