İSU’dan Su Kayıplarına Karşı Büyük Başarı: Kocaeli’de Kayıp Oranı Tarihi Seviyelere Geriledi

Küresel iklim krizi ve artan nüfus baskısının su kaynakları üzerindeki etkisi her geçen gün daha fazla hissedilirken, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü su kayıplarını azaltmaya yönelik yürüttüğü çalışmalarla dikkat çekici bir başarıya imza attı.

Son 20 yılda gerçekleştirilen kapsamlı altyapı, teknoloji ve denetim yatırımları sayesinde kent genelindeki kayıp-kaçak oranı yüzde 72’den yüzde 22,7 seviyelerine kadar düşürüldü.

20 YILDA ALTYAPININ YÜZDE 82’Sİ YENİLENDİ

İSU’nun 2005 yılından itibaren sürdürdüğü yatırımlar kapsamında Kocaeli’deki içme suyu isale ve şebeke hatlarının büyük bölümü modern sistemlerle yenilendi. Kent genelinde altyapının yüzde 82’si elden geçirilirken, bu süreçte içme suyu depoları, terfi merkezleri ve yer altı hatları da dâhil olmak üzere yaklaşık 25 milyar TL’yi aşan yatırım gerçekleştirildi. Yenilenen altyapı sayesinde arızalara daha hızlı müdahale edilirken, kesintisiz ve sağlıklı içme suyu temini önemli ölçüde güçlendirildi.

KAYIP-KAÇAKTA TARİHİ DÜŞÜŞ

İSU, yalnızca yeni tesisler inşa etmekle kalmayarak kayıp suyla mücadelede bütüncül bir yönetim anlayışı benimsedi. Fiziki denetimler, hat yenilemeleri, ölçüm sistemlerinin güçlendirilmesi ve dijital teknolojilerin devreye alınmasıyla 2004 yılında yüzde 72 seviyesinde olan kayıp-kaçak oranı, bugün yüzde 22,7’ye kadar geriledi. Kent merkezlerinde bu oran yüzde 21 seviyelerine düşerken, kırsal alanlar dâhil genel ortalamada elde edilen tablo Kocaeli’yi Türkiye’de örnek gösterilen illerden biri hâline getirdi.

2028 HEDEFİ 5 YIL ÖNCEDEN YAKALANDI

Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından büyükşehirler için belirlenen 2028 yılı yüzde 25 kayıp-kaçak hedefi, İSU tarafından 2023 yılı itibarıyla yakalandı. Bakanlık hedefinin altına inen Kocaeli’de İSU, bu başarıyla yetinmeyerek 2026’da yüzde 21, 2028 yılında ise yüzde 20’nin altına inmeyi hedefliyor. Kurum, bu doğrultuda hem teknik yatırımlarını hem de sahadaki izleme ve denetim faaliyetlerini artırarak sürdürüyor.

SİTE İÇİ KAYIPLAR İÇİN ÖZEL UYGULAMA

İSU, kamu altyapısının yanı sıra özel mülkiyet alanlarındaki kayıplara da odaklandı. Özellikle sitelerde uzun süre fark edilemeyen su kaçaklarının önüne geçmek amacıyla mevzuat düzenlemesi yapıldı. Sitelerin ana girişlerine yerleştirilen sayaçlarla, siteye giren toplam su miktarı ile daire bazlı tüketimler karşılaştırılmaya başlandı. Oluşan fark site yönetimlerine bildirildi ve böylece site içi kayıplar görünür hâle getirildi. Bu uygulama sayesinde son beş yılda yaklaşık 4 milyon ton su yeniden sisteme kazandırıldı.

ŞEBEKE ANLIK OLARAK İZLENİYOR

İSU’nun DMA (izole alt bölge) çalışmalarıyla ilçe ve mahalleler küçük hidrolik alanlara ayrıldı. Her bölgenin girişine yerleştirilen ölçüm cihazları sayesinde su giriş-çıkışları anlık takip edilerek olası kaçaklar kısa sürede tespit ediliyor. Bu sistem, hem müdahale süresini kısaltıyor hem de arızaların geniş alanları etkilemesini önlüyor.

GECE DİNLEMELERİYLE DEV TASARRUF

Gelişmiş akustik cihazlarla yapılan gece dinleme çalışmaları da kayıp-kaçakla mücadelenin en etkili yöntemlerinden biri oldu. Görünmeyen ve uzun süre fark edilemeyen kaçaklar bu yöntemle noktasal olarak tespit edildi. 2024 yılında 11,1 milyon metreküp, 2025 yılında ise 16,4 milyon metreküp suyun boşa akması engellendi. 2019’dan bu yana gece dinlemeleriyle sağlanan toplam su kazanımı 50 milyon metreküpe ulaştı.

SCADA İLE 7/24 DİJİTAL DENETİM

İSU, SCADA sistemi sayesinde içme suyu depoları, arıtma tesisleri ve terfi merkezlerini 7 gün 24 saat dijital olarak izliyor. Kent genelinde 388 noktadan alınan debi, basınç ve seviye verileri anlık olarak kontrol edilerek olası sorunlara erken müdahale ediliyor. Akıllı şehir uygulamalarıyla altyapı dijital ortamda yönetiliyor.

DEPO VE SAYAÇ YATIRIMLARIYLA KAYIPLAR AZALDI

İçme suyu depolama kapasitesi de önemli ölçüde artırıldı. 2004 yılında 494 olan depo sayısı 705’e yükseltilirken, toplam depolama hacmi yaklaşık iki katına çıkarıldı. Öte yandan sayaç yenileme çalışmaları kapsamında kentteki sayaçların büyük bölümü yüksek hassasiyetli volumetrik sayaçlarla değiştirildi. Bu sayede ölçümden kaynaklanan kayıplar önemli ölçüde azaltıldı.

GENEL MÜDÜR SAĞLIK: “SUYU KORUMAK ORTAK SORUMLULUK”

İSU Genel Müdürü Ali Sağlık, suyun stratejik bir kaynak olduğuna dikkat çekerek, “Altyapıdan teknolojiye kadar her alanda kararlılıkla çalışıyoruz. Ancak asıl mesele, elimizdeki suyu ne kadar verimli kullandığımızdır. Kayıpları azaltıyoruz ama bu mücadelenin kalıcı olması için vatandaşlarımızın da tasarruflu ve bilinçli su kullanması büyük önem taşıyor” dedi.