Kocaeli’nin İlk Alzheimer Yaşam Evi Alzheimer Hastalarına Güvenli Liman

İzmit Belediyesi tarafından Alzheimer ve demans hastalarına yönelik hizmet veren Alzheimer Yaşam Evi, misafirlerine güvenli bir ortam sunarken hasta yakınlarının da kendilerine zaman ayırma fırsatı tanıyor.

İzmit Belediyesi Sosyal Destek Hizmetleri Müdürlüğünce hizmet veren Kocaeli’nin ilk ve tek Alzheimer Yaşam Evi, yaşlıların bedensel, ruhsal, mental açıdan iyilik hâlini sağlarken yaş almanın getirmiş olduğu ihtiyaçlara yönelik yenilikçi çözüm önerileri sunuyor.

Kocaeli Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Başkanlığı ile iş birliği yapan Alzheimer Yaşam Evi’nde, Sosyal Destek Hizmetleri Müdürü Yasemin Gözkonan Kahveci öncülüğünde alanında deneyimli ve bilgili bir ekip görev yapıyor. Sosyal Hizmet Uzmanı ve Alzheimer Yaşam Evi Sorumlusu Ceren Şencan Gök, Hemşire Sena Boz, Yaşlı ve Hasta Bakım Personeli İbrahim Topuz, Yaşlı ve Hasta Bakım Personeli Rebiha Acar, Yardımcı Personel Hatice Ceylan, kuruma konuk olan misafirlerine güler yüzlü ve keyifli bir ortamda kapsamlı rehabilitasyon imkânı sağlıyor. Aynı zamanda ailelerin de yaşam kalitesini artırıyor.

– Alzheimer Yaşam Evi ne zaman faaliyete geçti?
9 Haziran 2021 tarihinde resmi olarak açılışı yapılmış ve bu tarihten itibaren de faaliyetlerini sürdürmektedir.

– Türkiye Alzheimer Derneği ile herhangi bir iş birliğiniz veya bağlantınız var mı?
Birimimizin açılış sürecinde, yolumuzu aydınlatan ve örnek teşkil eden kurumlarla sürekli iletişim hâlinde olduk. Bu kapsamda; Türkiye Alzheimer Derneği, Şişli Alzheimer Yaşam Evi, Kadıköy Alzheimer Yaşam Evi, Kocaeli Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi ile Kocaeli Alzheimer Derneği’yle iş birliği içerisinde çalışmalar yürüttük ve bu iş birliklerimiz halen devam etmektedir.

Ayrıca, birimimize başvuruda bulunan hastaların kuruma uygunluk durumlarının değerlendirilmesi amacıyla, kuruluşumuzdan bu yana Kocaeli Üniversitesi Nöroloji Ana Bilim Dalı ile resmi iş birliği içerisindeyiz. Bu sayede hastalarımızın ihtiyaçlarına en uygun şekilde yanıt verebilmekteyiz.

– Kurumda kaç kişi çalışıyor ve çalışanlarınızın uzmanlık alanları neler?
Merkezimizde; 1 Sosyal Hizmet Uzmanı, 2 Hasta ve Yaşlı Bakım Personeli, 1 Hemşire ve 1 Yardımcı Personel olmak üzere toplamda 5 kişilik bir ekip görev yapmaktadır. Bununla birlikte, belirli periyotlarla ve hasta yakınlarının talepleri doğrultusunda belediyemizde görevli psikolog, diyetisyen, beden eğitimi öğretmeni ve el sanatları öğreticileri de merkezimize gelerek hastalarımıza yönelik çeşitli rehabilitasyon çalışmaları yürütmektedir. Bu sayede hastalarımızın hem fiziksel hem de ruhsal iyilik hâlleri desteklenmektedir.

Merkezimizde görevli Sosyal Hizmet Uzmanı, aynı zamanda merkezin idari sorumluluğunu üstlenmekte olup; günlük ve haftalık programların hazırlanması, hasta ve aile ilişkilerinin düzenlenmesi gibi önemli görevleri yürütmektedir.
Hemşiremiz, hastalarımızın sağlık durumlarını düzenli olarak takip etmekte ve hazırlanan programların uygulanmasına destek vermektedir.
Hasta ve yaşlı bakım personellerimiz, hastalarımızın kurumda bulundukları süre boyunca günlük bakım ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta; aynı zamanda planlanan etkinliklerin uygulanmasında aktif rol almaktadır.
Yardımcı personelimiz ise ikramlıkların hazırlanması ve merkezin hijyeninden sorumlu olarak sürecin sorunsuz ilerlemesine katkı sunmaktadır.

– Görevli personel, Alzheimer hastalarıyla çalışmak konusunda özel bir eğitim aldı mı?
Alzheimer Yaşam Evi’nde görev yapan tüm personel, yaşlılık alanında deneyimli ve kendi mesleki alanlarında yetkin kişilerden oluşmaktadır. Ekibimiz, Alzheimer hastalarıyla çalışma konusunda gerekli bilgi, beceri ve donanıma sahip olup, hastalarımızın ihtiyaçlarına duyarlı ve bilinçli bir yaklaşımla hizmet sunmaktadır.

– Günlük kapasiteniz nedir? Kaç hasta aynı anda hizmet alabiliyor?
Merkezimizde sabah 10.00–13.00 ve öğleden sonra 13.00–16.00 saatleri arasında olmak üzere, günde iki ayrı grup halinde hizmet sunulmaktadır. Her bir grup en fazla 8 kişiden oluşmaktadır. Grup planlaması yapılırken hastalarımızın bilişsel düzeyleri, ilgi alanları ve bireysel ihtiyaçları dikkate alınmakta; böylece daha verimli ve kişiselleştirilmiş bir hizmet sunulması hedeflenmektedir.

– Alzheimer hastalığını hiç bilmeyen biri için kısaca tanımlar mısınız?
Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinin zamanla ölmesiyle ortaya çıkan ve hafızayı, düşünme becerilerini, hatta günlük yaşamı sürdürebilme yetisini etkileyen ilerleyici bir nörolojik hastalıktır. Genellikle ileri yaşlarda görülse de, sadece yaşlılara özgü bir hastalık değildir. Günümüzde hastalığın başlangıç yaşı 40’lı yaşlara kadar düşmüş olup, nadiren de olsa 30’lu yaşlarda da vakalarla karşılaşılabilmektedir.

– Alzheimer hastalığının erken belirtileri nelerdir?
Alzheimer hastalığının erken döneminde bazı belirtiler günlük yaşamda küçük gibi görünse de, dikkatli gözlemlerle fark edilebilir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Yeni öğrenilen bilgileri hatırlamada güçlük

• Yakın geçmişte yaşanan olayları, yerleri veya kişilerin isimlerini unutma

• Günlük olarak yapılan işleri tamamlamada zorlanma

• Konuşurken bazı kelimeleri hatırlayamama veya uygun kelimeyi bulmada gecikme

• Plan yapma, organizasyon kurma ve görevleri sıralama konusunda zorluk yaşama

• Karar verme ve sağlıklı muhakeme yeteneğinde belirgin azalma

• Kaygı, huzursuzluk ve korku gibi duyguların baskın olduğu bir ruh hâli

• Problem çözme becerisinde gerileme

• Günlük rutin işleri tamamlama süresinde belirgin bir artış

Bu tür değişiklikler gözlemlendiğinde, vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması hem tanı süreci hem de hastalığın yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.

– Bu merkeze kimler başvurabiliyor?
Yaşam Evimiz, özellikle hastalığın başlangıç veya orta evresinde olan bireyler için hizmet vermektedir. Başvuru sonrası, kişinin kuruma uygunluk durumu Kocaeli Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda görevli uzman hekimler tarafından değerlendirilmektedir. Uzman doktor tarafından olumlu görüş verilmesi hâlinde, hasta merkezimizden yararlanmaya başlayabilmektedir.

– Hasta yakınları da merkezin faaliyetlerine katılabiliyor mu?
Merkezimizin kuruluş amaçlarından biri de, yalnızca Alzheimer hastalarına değil, onların yakınlarına da psikolojik ve sosyal destek sunmaktır. Hasta yakınlarının yaşadığı zorlukları hafifletmek, onları sosyal hayata daha aktif şekilde dahil edebilmek amacıyla düzenli olarak destek grubu toplantıları gerçekleştiriyoruz. Bu buluşmalarda, benzer deneyimleri paylaşan bireyler bir araya gelerek hem duygusal dayanışma sağlıyor hem de baş etme yolları konusunda birbirlerine rehberlik ediyor.

– Başvuru süreci nasıl işliyor?
Alzheimer Yaşam Evi’ne hasta kabulü, belirli bir değerlendirme sürecinin ardından gerçekleştirilmektedir. Süreci şu şekilde özetleyebiliriz:

• Alzheimer veya demans tanısı almış ilk ve orta evredeki hastalar kabul edilmektedir.

• Başvurular; telefon, web sitesi veya yüz yüze görüşme aracılığıyla alınmaktadır.

• Hastalar, değerlendirme amacıyla Kocaeli Üniversitesi Nöroloji Ana Bilim Dalı’na yönlendirilmektedir.

• Muayene ve testlerin ardından uzman doktorlar “uygundur” ya da “uygun değildir” raporu düzenlemektedir.

• Olumlu rapor alan hastalar hizmet almaya başlar.

– Hastalar günlük ne kadar süre kalabiliyor?
Her hasta haftada 2 gün, 3’er saatlik periyotlar hâlinde hizmet almaktadır. 3 ayda bir üniversite kontrolü yapılır.

– Günlük programınız nasıl işliyor?
Gün sohbetle başlar, ardından psikomotor beceriler, fiziksel egzersizler, kültür-sanat, bahçe etkinlikleri, müzik ve ritim uygulamaları yapılır.

– Sosyal aktiviteleriniz neler?
Zihinsel aktiviteler, psikomotor çalışmalar, fiziksel egzersizler, kültür-sanat, bahçe etkinlikleri, müzik çalışmaları, özel gün kutlamaları, kuşaklararası iletişim faaliyetleri ve paylaşım saatleri yer almaktadır.

– Ulaşım hizmetiniz var mı?

Merkezimize ulaşım, hastalarımızın yakınları tarafından sağlanmaktadır. Ancak Alzheimer Yaşam Evi, konumu itibarıyla şehir içi ulaşım açısından oldukça erişilebilir bir noktada yer almakta ve bu durum hasta yakınları için önemli bir kolaylık sağlamaktadır. Toplu taşıma araçlarına olan yakınlık ve merkezi lokasyon sayesinde hasta yakınları, ulaşım sürecini rahat ve pratik bir şekilde organize edebilmektedir. Alzheimer Yaşam Evimize gelen misafirlerimizin özellikle ilçe dışından gelenlerin ulaşım konusunda yaşadıkları zorlukları göz önünde bulundurarak, onlara kolaylık sağlamak amacıyla servis hizmeti sunmak için çeşitli konsolosluklara hibe başvurularında bulunduk. Ancak ne yazık ki şimdiye dek bu başvurularımıza olumlu ya da olumsuz herhangi bir geri dönüş alamadık. Bu konuda destek alabilsek yada dönüş alabilsek daha verimli hizmet sunabilmek isteriz.

 

– Alzheimer Yaşam Evi sadece belediyenin öz kaynaklarıyla mı yürütülüyor?

Evet. Düzenli bağışçı yok, zaman zaman malzeme bağışları yapılıyor.

- Bağışçılarınız veya sponsorluk aldığınız kurumlar var mı?

Merkezimizin şu an için düzenli bir bağışçısı ya da sponsoru bulunmamaktadır. Ancak zaman zaman vatandaşlarımız veya kurumlar tarafından, bireysel olarak kitap, enstrüman ve çeşitli etkinlik malzemeleri bağışları yapılmaktadır. Bu anlamlı katkılar, hem hastalarımızın günlük aktivitelerini zenginleştirmekte hem de merkezimizde yürütülen çalışmalara değerli bir destek sağlamaktadır.

- Bu alanda destek aldığınız sağlık kuruluşları veya özel hastaneler var mı?

Merkezimiz, Kocaeli Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Ana Bilim Dalı ile resmi bir iş birliği içindedir. Bu iş birliği sayesinde, Alzheimer ve demans hastalarının takibi ve uygunluk değerlendirmeleri konusunda uzman desteği almaktayız.

Ayrıca, üniversitenin ilgili bölümlerinden stajyer desteği de sağlanmakta; bu sayede hem öğrencilere uygulamalı eğitim imkânı sunulmakta hem de merkezimizde yürütülen çalışmalara katkı sağlanmaktadır.

– Sağlık kurumlarıyla nasıl bir iletişim içindesiniz? İzmit dışındaki sağlık kuruluşları sizin hizmetlerinizden haberdar mı?

Alzheimer Yaşam Evi olarak, Kocaeli genelindeki tüm devlet ve özel hastaneler, bakım merkezleri ve huzurevleriyle düzenli iletişim hâlindeyiz.

Personelimiz, bu kurumları periyodik olarak ziyaret ederek hem merkezimizin tanıtımını yapmakta hem de Alzheimer ve demans hastalarına yönelik verdiğimiz hizmetler hakkında bilgilendirme sağlamaktadır.

Ayrıca, bu kurumlarda görev yapan sağlık ve sosyal hizmet uzmanlarından, uygun hastaların merkezimize yönlendirilmesi konusunda da destek talep edilmektedir. Bu sayede daha fazla hastaya ulaşmak ve erken müdahale ile yaşam kalitelerini artırmak hedeflenmektedir.

– Bu model diğer ilçelere örnek olabilir mi? Sizlerden bu konuda destek isteyen belediye oldu mu  ?
Evet. Açıldığımız günden bu yana pek çok belediye bizi ziyaret ederek modelimizi inceledi. İzmit Belediyesi Alzheimer Yaşam Evi, hem hizmet modeli hem de yaklaşımıyla sadece Kocaeli içinde değil, çevre il ve ilçelerde de dikkat çekmiş bir merkezdir. Açıldığı günden bu yana pek çok farklı şehir ve ilçeden belediye temsilcileri merkezimizi ziyaret etmiş, modelimizi yerinde inceleyerek bilgi ve deneyim paylaşımında bulunmuştur.

Bu ilginin gösterdiği gibi, Alzheimer Yaşam Evimizin benzerlerinin diğer ilçelerde ve illerde de hayata geçirilmesi en büyük temennimizdir. Hatta hâlihazırda sadece İzmit’ten değil, çevre ilçelerden ve şehir dışından da başvurular almaktayız.

Bu doğrultuda, modelimizin yaygınlaştırılması ve daha fazla hasta ve hasta yakınına ulaşılması için gerekli iş birliklerine açık olduğumuzu özellikle belirtmek isteriz.