Nevruz ve Sarı-Kırmızı-Yeşil

21 Mart 2026 15:12
Nevruz: Yeni Gün demek. Nev; yeni, ro(u)z; gün.  Farsça iki kelimeden oluşan birleşik sözcük.

 Nevruz, doğu toplumlarında baharı karşılama günü. 5 bin yıldan beri birçok topluluğun değişik ad ve biçimde kutladığı dünyanın ilk bayramı olarak bilinir. Her toplum kendi inanç sistemine göre farklı biçimde bugünü kutlar.

1995-1997 yılları arasında Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nde Öğretim Görevlisi olarak görev yaptım. 21 Mart 1997’de Emirdağ Meslek Yüksekokulu’na Nevruz konusunda konuşma yapmaya gitmiştim. Konferans sonrası Öğretim görevlisi arkadaşlarla çay içerken bir arkadaşım: “Hocam çok iyi oldu. Ben ve arkadaşlarım Yüksekokulumuzun bu programına resmiyeti yerine getirmek için istemeyerek de olsa katılmıştık ancak çok yararlı oldu yeni şeyler öğrendim. Özellikle yeşil-kırmızı-sarı renkleri hakkındaki bilgileriniz benim için yeni idi. Hatta ben Galatasaraylıyım. Sarı-Kırmızı renklerinden dolayı takımımı bile bırakmayı düşünüyordum. Sizden öğrendim ki Sarı-Kırmızı-Yeşil Türklerin milli renkleri imiş. Şimdi bırakın takımımı bırakmayı takımıma daha da büyük bir sevgi ile bağlandım”. Ben de arkadaşıma; “Hocam ben de bilmiyordum, konferansa hazırlanırken yaptığım araştırmalarda öğrendim” dedim.

Aradan 29 yıl geçti. O günkü konferans metnim elimde değil. Hatırladığım kadarıyla şunları söylemiştim:

“Bugün 21 Mart Nevruz Bayramı. Nevruz Türk dünyasının ortak bayramı. Her ne kadar batı Türklüğü bugünü bayram olarak kutlamıyorsak da Batıdaki Hıdrellez geleneğine benzer yanları var.

Türklerde 21 Mart 12 hayvanlı Türk takviminde yılbaşı. Baharın uyanışı. Ergenekon’dan çıkış.

21 MartSovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra kurulan Türk Cumhuriyetlerinde günlerce süren bir bayram olarak kutlanmaktadır. Ancak devletimiz henüz 21 Martı bir bayram olarak kabul etmemiştir. Üniversitelerimizde Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinden gelen öğrencilerimizin kurdukları öğrenci toplulukları 21 Mart’ı kutlamaktadır.

21 Mart’ı Kürtlerin de Orta Asya Türklerine benzer biçimde kutluyor olmaları Kürtlerin Türk soylu bir toplum olduğunu gösterir. Sarı-Kırmızı-Yeşil’in Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin Nevruz kutlamalarında önemli bir figür olduğunu öğrendim. 1995 yılında da Dışişleri Bakanlığı yapmış sayın Erdal İnönü’nün eşi Sevinç İnönü de bu programlardan birine (muhtemelen Kırgızistan’da) katılır.  Sarı-Kırmızı- Yeşil bayrakları görünce hayrete düşer ve kendisine bu renklerin Türklerin milli renkleri olduğu söylenir.

Bu üç renk Türklerin bir arada sıklıkla kullandığı renklerdir. Eski Türk mezarlarında bu renklerin kullanıldığı eşyalar bulunmuş. Türkler bayrak ve sancaklarında bu renkleri bir arada kullanmıştır.

Mustafa Kemal Atatürk’ün Padişah baş yaverliği unvanının simgesi olarak taktığı şerit, sarı-kırmızı-yeşildir.

Ancak bu renkleri şimdiki nesillerimizin bilmemesinin ötesinde aydınlarımız, devlet ve hükümet büyüklerimiz ve yöneticilerimiz de uzun zaman bilmiyordu.

Bu renkler günümüzde Yörük-Türkmenlerin geleneksel giysilerinde ağırlıklı olarak kullandığı renklerdir. Hatta bu renkleri milli oyun kıyafetlerinde kullanan öğretmenlerin tutuklandığını da biliyoruz.

Geldiğimiz noktada Nevruz’un sadece Kürtlerin kutladığı bir gün olmadığı, sarı-kırmızı-yeşil renklerinin de Türklerin milli renkleri olduğu yöneticilerimiz ve aydınlarımız tarafından bilinmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazarın tüm yazıları
kaan uçar masaüstü
X