Enflasyonun Gölgesinde İki Öğretmenin Ev Hikâyesi

Yıl 2012… Aynı okulda çalışan iki öğretmen arkadaşın ortak bir hayali vardı: Bir gün kendi evlerine sahip olmak.

Her ikisinin de cebinde 20 bin TL birikim bulunuyordu. Beğendikleri 2+1 dairelerin fiyatı ise yaklaşık 120 bin TL idi.

İlk öğretmen, borçlanmaktan çekiniyordu. “Biraz daha biriktireyim, sonra alırım” dedi. Maaşından her ay 2.500 TL ayırarak beş yıl boyunca para biriktirmeyi planladı.

İkinci öğretmen ise farklı düşündü. Elindeki 20 bin TL’yi peşinat yaptı, kalan kısmı için konut kredisi çekti. Onun da aylık ödemesi yaklaşık 2.500 TL oldu. Yani iki arkadaş da her ay aynı miktarda para harcıyordu; biri birikim yapıyor, diğeri kredi ödüyordu.

Aradan beş yıl geçti.

Bu süreçte ülkedeki enflasyon yükseldi, konut fiyatları arttı. 120 bin TL olan dairelerin değeri 220 bin TL seviyelerine ulaştı.

İlk öğretmen yıllarca biriktirdiği paraya rağmen ev fiyatlarının yükseliş hızına yetişemedi. Elindeki birikim yeterli olmayınca yine yüksek miktarda kredi çekmek zorunda kaldı.

İkinci öğretmen ise aynı beş yılın sonunda kredisinin büyük bölümünü ödemişti. Geriye kalan borcu oldukça azalmıştı ve evi artık 220 bin TL değerindeydi. Üstelik yıllar içinde maaşı artmış, ilk zamanlar bütçesini zorlayan kredi taksiti zamanla çok daha kolay ödenebilir hâle gelmişti. Enflasyon nedeniyle aynı taksit, gelirine oranla giderek küçülmüş, adeta günlük harcamalar seviyesine inmişti.

Sonuçta iki arkadaş da ev sahibi oldu. Ancak biri yıllarca birikim yapmasına rağmen yükselen fiyatların peşinden koşmak zorunda kaldı; diğeri ise varlığa erken sahip olarak enflasyonun etkisini kendi lehine çevirdi.

Bu hikâyenin verdiği mesaj basit:

Yüksek enflasyon dönemlerinde sadece para biriktirmek çoğu zaman yeterli olmayabilir. Çünkü birikim yapılırken varlık fiyatları da yerinde durmaz. Bazen önemli olan, fiyatlar yükselmeden önce doğru varlığa sahip olabilmektir.

Enflasyonun yüksek olduğu ekonomilerde zaman, çoğu zaman birikim yapanın değil; doğru yatırımı erken yapanın lehine çalışır.